budimka.comJabuke Istorijat o jabuci

Istorijat o jabuci

Objavljeno u : Jabuke dana autor : budimka.com

Jabuka (lat. Malus) rod je drvenastih biljaka iz familije Rosaceae kao i ime za njihov plod (naučno ime ploda je pomum). Postoji između 25 i 50 vrsta u ovom rodu i preko 7500 kultivara domaće jabuke.

Domaća jabuka je listopadno drvo visine do 12 metara, sa gustom krošnjom. Listovi su naspramno raspoređeni, ovalni sa izraženim vrhom i nazubljenom ivicom. Cvetovi su bele boje (početkom cvetanja rozikasti), sa 5 kruničnih i 5 čašičnih listića. Plod sazreva krajem leta i tokom jeseni.

Jabuka je najvažnija listopadna voćka. Čovek je od davnina koristio plodove jabuke kao hranu i lek. Postoje podaci da je jabuka gajena još od mlađeg kamenog doba (neolita. Azija je domovina jabuke. Iz Azije potiču i u njoj su rasprostranjene 23 od 33 vrste jabuke ( Malus Miller). Područje Kine i Himalaja u Aziji odlikuje se najvećim bogatstvom formi i najbogatijim fondom naslednih činilaca jabuke. Iz tog područja jabuka je postepeno prodirala u Iran, južna pobrđa Kavkaza, predele gornjeg toka Tigara i Eufrata i dalje na zapad (Mala Azija i Grčka).

Evolucija roda jabuke (Malus Miller) tekla je od diploidnih ka poliploidnim vrstama na veoma širokim prostranstvima Zemljine kore i pod vrlo raznovrsnim ekološkim uslovima. U toku evolucije nastale su 33 vrste jabuke, preko stotinu varijeteta, više stotina biotipova i desetine miliona formi. I danas se kao nastavni deo biocenoze mnogih listopadnih šuma u različitim područjima severne Zemljine polulopte (Azija, Evropa i Severna Amerika), na nadmorskim visinama od 500 do 2000m, sreću mnoge vrste divlje jabuke. One stvaraju manje ili veće populacije koje se odlikuju najrazličitijim biološkim osobinama.

Stara Grčka je prva zemlja u Evropi u kojoj se gaji jabuka. Prve pisane podatke o gajenju jabuka u Staroj Grčkoj navodi pisac Teofrast. Iz Grčke jabuka se širila o Rimskoj imperiji. Jabuku su Rimljani, Germani, Kelti i Sloveni raširili po Apeninskom i Balkanskom poluostrvu, Evropi i Britanskim ostrvima.

Najpovoljniji uslovi za gajenje jabuke postoje u Evropi, zatim u Aziji i Severnoj Americi, a najmanje povoljni na su na južnoj polulopti.

Vikipedija